Eyl

21

Bağlanıp zülfünde bozdum ahdi…

By Mustafa Kaya

Bağlanıp zülfünde bozdum ahdi de peymânı da Çeşmini gördüm unuttum derdi de dermânı da Ey hoş ol mest-i mahabbet kim humâr-ı aşkdan Bir kadeh meyle değişmiş küfri de imânı da Merd-i bî-kayda belâ-keşlikdedir ârâm-ı dil Yoksa çokdan terk ederdim cânı da cânânı da Bende-i pîr-i hârâbâtım ki yoktur sıkleti Zâhid-i zerrâkun olsun ilmi de irfânı […]

Eyl

21

Cânını terk itmeyen cânâna olmaz âşinâ

By Mustafa Kaya

Cânını terk itmeyen cânâna olmaz âşinâ Yanmayınca şem’ ile pervâne olmaz âşinâ Derd-i hecre düşmeyenler ‘ışkdan bîgânedür Bî-vesîle her kişi sultâna olmaz âşinâ Rişte-i peyvend nâgeh kişiye pâ-bend olur Ol sebebden âdeme dîvâne olmaz âşinâ Sûret-i mihrin görüp çarhun sakın aldanma kim Gâfil olma kimseye bîgâne olmaz âşinâ Sâkiyâ ol yâra mey sun ‘âşk-ı gam-hâr […]

Eyl

21

Ey fitnesi çok kavli yalân…

By Mustafa Kaya

Ey fitnesi çok kavli yalân yandım elinden Bir nâz ile bin gönül alân yandım elinden Sen şem’ gibi gayr ile mecliste gülersin Ben akıtırım yaş ile kaan yandım elinden Şol sunduğun âteş midir ey sâkî bana kim Sen aldın ele câm hemân yandım elinden Her hâr ile sen sohbet edersin dün ü gün ben Derdin […]

Eyl

21

Zühdünü ko aşka …

By Mustafa Kaya

Zühdünü ko aşka düş ehl-i cenan etsin seni Piyr-i aşka kulluk et canane can etsin seni Bir zeman bülbül gibi efganın ağdır göklere Şol kadar kıl naleyi kim gülistan etsin seni Ar u namusun bırak şöhret kabasından soyun Giy melamet hırkasın kim ol nihan etsin seni Yüzünü yerler gibi ayaklar altında ko kim Hak teala […]

Eyl

21

Klâsik Şiirde Romantik Söylem veya Osmanlı Romantizmi

By Mustafa Kaya

Romantizm, çıkış tarihini daha eskilere götürmek mümkün olmakla birlikte, XIX. yüzyılın başlarında ortaya çıkan ve asrın ortalarına kadar hemen hemen bütün Avrupa’da hakim olan bir sanat/edebiyat akımıdır. Klasisizme ve Aydınlanma Çağı’nın katı akılcılığına bir tepki olarak ortaya çıkan bu akım, ana çizgileriyle bilim ve aklın üstünlüğüne sınır getirme, ferdin hürriyetine önem verme, insanın duygu, arzu […]

Eyl

15

Osmanlı kadın şairleri..

By Mustafa Kaya

Osmanlıda kadın şairler kadar, kadın şairler üzerine yapılmış araştırmaları da gözden geçirmek isteyen bir araştırmacı hayal kırıklığına uğramayı peşinen göze almak zorundadır. Sözünü ettiğim hayal kırıklığı kadın şair sayısının azlığı gibi bunlar üzerine yapılan araştırmaların sayısının da azlığından kaynaklanmaktadır. Geleneksel dönemde edebiyat tarih ve tenkidinin yerini tutan tezkirelerle sınırlı kalan edebî araştırmalarda adı geçen kadın […]

Eyl

15

Sufi Şiirinin Poetikası

By Mustafa Kaya

Klasik edebiyatımızda şiir; bir anlamın (mânâ) semboller (remz), ritimli sözler (mevzûn) ve uyumlu sesler (mukaffâ) yardımıyla aktarma eylemi içerisinde şekil bulan bir ifade biçimi olarak tarif edilir. Bu sanat yeteneğinin öznesi olan insan yani “şair” ile onun aktarmak istediği “mânâ” beraberce bu insani eylemin ana unsurlarını oluştururlarken bunun gerçekleştiriliş “biçimi” ise yardımcı unsur olarak karşımıza […]

Eyl

15

Divan Şiirine Kaynaklık Etmesi Bakımdan Kur’an

By Mustafa Kaya

İslâmiyet’i kabul ettikten sonra Türklerin hayatlarının hemen hemen her safhasında önemli değişikler meydana gelmiştir. Türkler, eski kültürün getirdiği bazı inanç ve itikatları büyük oranda bir kenara bırakmışlar, bunların yerlerini İslamî kültürün ürünleri ile doldur­muşlardır. Dolayısıyla toplumların aynası mesabesinde olan edebiyat da bu durumdan oldukça etkilenmiştir. Özellikle tasavvuf anlayışının, Ahmet Yesevî ile başlayan ve Yunus Emre […]

Eyl

10

Divan Şiir Dilindeki Mana….

By Mustafa Kaya

Divan Şiir Dilindeki Mana, Mazmun, Nükte Kelimeleri Üzerine Bir Değerlendirme Mana, mazmun, nükte; aralarında anlam ilişkisi olan divan şiir dilindeki üç kelime; konumuzla bağlantıları bakımından üç terim… Her üçü de şiirin iç yapısıyla bağlantılı olup; eski şiirimizdeki kullanımları birbirine benzemektedir. Anlam, gizli anlam, sembolik anlam, ince anlam gibi kavramları çağrıştırırlar. Divan şiirinde; benzer, yakın hatta […]

Eyl

10

Sehl-i Mümteni

By Mustafa Kaya

Zannetme ki şöyle böyle bir söz Gel sen dahi söyle böyle bir söz” Şeyh Gâlip Anlatımındaki kısalık ve yoğunlukla şiir, diğer edebî türlerden ayrılır. Şiirde, dilin kullanımı söz konusu edildiğinde de öteden beri kısa ve özlü anlatım, şiiri güçlü ve kalıcı kılan unsurlar arasında sayılagelmiştir. Elbette, anlam ve ses özellikleri başta olmak üzere şiiri şiir […]

Eyl

10

Dîvan Musikisi

By Mustafa Kaya

Yeni bir musiki çeşidi çıktı sanmayın. Bu musikiyi siz de tanıyorsunuz: Yalnız evlerin değil, taksilerin de pencerelerin­den haykıran, inleyen, oflayan musikiye benim verdiğim ad bu. Radyo ona “klâsik Türk musikisi” yahut “tarihî Türk mu­sikisi” diyor. Klâsikliğine peki diyelim ama, ona bu adı veren kimse neden bir de “Türk”lük katmış, anlayamıyorum. “Osmanlı” dese daha doğru olurdu […]

Eyl

8

Divan şairleri hastaları nasıl tedavi ederler?

By Edebiyat Türkiye

Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi Muhibbî Nigâr kim bize derdi devâ yerine geçer Cefâ ne denli kılarsa vefâ yerine geçer Şeyhî GİRİŞ: Hastalık, “insanın ve diğer canlıların sağlık durumunda meydana gelen bozukluk, uzuvların vazifelerini tam yapamama hali, illet, maraz, sayrılık”[1] gibi anlamlara gelir. İnsanoğlu, yaratılışından […]

Eyl

7

Ziya Gökalp ve Çocuk Edebiyatı

By Mustafa Kaya

Türk, ilim, fikir, edebiyat ve siyaset hayatında derin izler bırakan Ziya Gökalp, yakın tarihimizin en önemli simalarındandır. Büyük Atatürk, “Etimin ve kemiğimin babası Ali Rıza Efendi ise, fikrimin babası da Ziya Gökalp’tır.” demektedir. Sözden de anlaşılacağı üzere Gökalp, fikirleriyle Atatürk ilke ve inkılâplarına; dolayısıyla Cumhuriyet dönemine damgasını vuran insandır. Toplumsal ve ferdî pek çok konuda […]

Eyl

6

15.Yüzyil Divan Siirinde Halk Kültürü

By Mustafa Kaya

Bütün uygarlıklarda sözlü edebiyat ve folklor yazılı edebiyata kaynaklık eder ya da yazılı edebiyatı etkiler. Yazılı edebiyatta da sözlü edebiyat geleneğinden ‘ve folklor ürünlerinden yararlanılır. Bu nedenle bir toplumun edebiyat ve sanat eserlerinde o toplumu meydana getiren halkın kültüründen aktarılan kimi öğelerin bulunması kaçınılmazdır. Çünkü edebiyat ve sanat eserlerini meydana getirenler, içinde yaşadıkları, temsilcisi oldukları […]

Eyl

6

Mazmun Üzerine Düşünceler

By Mustafa Kaya

Edebiyatla hele divan edebiyatıyla ilgilenip uğraşanlar arasında mazmun adını duymamış olan var mıdır? Şüphesiz hayır. Adı çok geçen, sık kullanılan bir edebiyat terimidir mazmun…[1] Divan edebiyatını özellikle divan şiirini tanıtan birçok kaynak, onun kendine özgü bir mazmunlar dünyasının varlığından, mazmunlara dayalı soyut bir dili olduğundan, divan şairinin anlatmak istediğini mazmunlar aracılığıyla anlattığından, hatta divan edebiyatının […]

Eyl

6

Divan Şiiri ve Bikr-i Mana

By Mustafa Kaya

Divan şiirinin kuralcı yapısı, değişmez şiir geleneği öteden beri eleştiri konusu olmuştur. Ortak yargıya göre, belirli bir duygu, düşünce ve hayal dünyası içinde yoğrulmuş olan bu şiir, sınırlı söz varlığı ve anlatım gücü ile dikkate değer bir değişikliğe uğramaksızın yüzyıllar boyu olduğu gibi kullanılmıştır. Divan şiirinin anlatımında önemli yer tutan mazmun ve mecazlarla birlikte söz […]

Eyl

5

İslamiyetten Sonraki Türk Edebiyatı -2-

By Mustafa Kaya

Divan Edebiyatının Önemli Temsilcileri HOCA DEHHANİ:13. yüzyılda yaşamıştır. Din dışı konularda şiir yazan ilk divan şairidir. Divanı vardır. MEVLANA: XIII.yüzyılda yaşamıştır. Birkaç Türkçe beyit dışında, tüm şiirlerini Farsça ile yazan ünlü tasavvuf şairidir. Oğlu Sultan Veled de tasavvufi konuları işleyen bir şair olarak bilinir. Mesnevi, Divan-ı Kebir, Mektubat, tanınmış eserleridir. ALİ ŞİR NEVÂİ: Çağatay lehçesinin […]

Eyl

5

İslamiyetten Sonraki Türk Edebiyatı -1-

By Mustafa Kaya

Divan Edebiyatı Divan edebiyatı, Türklerin İslamiyet’i kabulünden sonra meydana gelen yazılı edebiyattır. Arap ve Fars edebiyatı etkisi altında gelişmiştir. Bu etki, Arapca ve Farsça sözcüklerin Türkçeye girmesinin yanı sıra, bu dillerin anlatım biçimlerinin benimsenmesiyle de kendini gösterir. Bu edebiyata Divan edebiyatı denmesinin sebebi, şairlerin şiirlerini divan denen el yazması kitaplarda toplamış olmalarıdır. Divan edebiyatının ilk […]

Eyl

4

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı -1-

By Mustafa Kaya

Bu dönem 2’ye ayrılır. 1-Sözlü Dönem 2-Yazılı Dönem Sözlü Edebiyat, Türklerin henüz yazıyı kullanmadıkları dönemdeki edebiyattır. Bu dönem edebiyatı sözlü olarak üretilmiş ve kulaktan kulağa yayılarak varlığını sürdürmüştür. Bu dönemde edebiyatımızı Şamanizm, Maniheizm, Budizm gibi dinler etkilemiştir. İslamiyet öncesi Türk edebiyatı, M.Ö. 4000′li 3000′li yıllardan başlayarak Türklerin İslamiyeti kabul ettiği XI. yüzyıl ortalarına kadar sürer. […]


Hosting Sponsoru

sponsor