Fundamentalizm..

Katılım
26 Nis 2007
Felsefe bölümünde, gerek felsefe ile ilgili gerekse diğer sosyal bilimlerle ilgili yaptığımız tartışmalarda kullandığımız kavramların anlaşılmamasından şikayetçi olan arkadaşlar var. Bu nedenle sosyal bilimlerde kullanılan bazı kavramları basit anlatımlarla açıklamanın faydalı olacağını düşündüm. Sosyal Bilim-Din ilişkisi başlığını taşıyan konuda şu sıralar fundamentalizm kavramı çok geçtiği için de önceliği bu kavrama verdim. Kitabi bilgilerden ziyade kendi bildiklerimle açıklamaya çalışacağım için eksikler olabilir; inşallah bunları tamamlayacak arkadaşlar olacaktır ;)

Fundamental; kelime olarak kök, temel, esas gibi anlamlara gelir. Fundamentalizm de kelime olarak "köktencilik" diye çevirebileceğimiz, bir dinin, ideolojinin vs. temel kaidelerine sıkı sıkıya bağlı olmayı ifade eden bir kelimedir. Ancak daha sonraki kullanımlarıyla içinde negatif bir anlamı barındıran ve genellikle dini bağnazlığa atıfla kullanılan bir kavram olarak anlaşılmaya başlamıştır. Yani birine fundamentalist dediğinizde kötü bir şey söylemediğiniz halde ona kısmen hakaret etmiş sayılabilirsiniz :)

Fundamentalizm Batı'da modernizmin yaygınlaşması ve onun etkileri sonucu ortaya çıkan dinin yok olacağına dair iddialara (sekülerizm) karşı ortaya çıkmış bir akımdır ve özünde kutsal metinlere dönmeyi hedefler. Ayrıca fundamentalistler kutsal metinleri yorumlamaya karşıdırlar ve metinleri literal olarak anlamak gerektiğini düşünürler.

Fundamentalizmin genellikle din ile ilgili olarak kullanılması birçok yerde "köktendincilik" şeklinde terceme edilmesine yol açmıştır ama ben bunun yanlış bir kullanım olduğunu düşünüyorum. Tabi Mahşer daha iyi bilir ;)

Uzun yazıların genelde okunmadığını bildiğim için fazla ayrıntıya girmiyorum. Soru sormak, itiraz etmek, yeni kavramların açıklanmasını taleb etmek vs. serbesttir :) Kısacası anlaşılmama problemine dair elimden geleni yapmaya hazır olduğumu söylüyorum, artık ötesi zat-ı şahanelerinize kalmış ;)
 
G

gülücüğüm

ferahsan' Alıntı:
Yani birine fundamentalist dediğinizde kötü bir şey söylemediğiniz halde ona kısmen hakaret etmiş sayılabilirsiniz :)
:D İşte ben de bu yüzden seviyorum bu kavramı. Hakaret mi ediyorsun, iyi bir şey mi diyorsun belli değil :)

Şaka bir yana, benim merak ettiğim bizim selefleri bu fundamentalizmin neresine koyalım? Ya da bir yerine koyalım mı?
 
Katılım
26 Nis 2007
Dinin temel kaidelerine bağlı kalma ve akılcılıktan kaçınarak metin olarak nakile itaat etme husunda ele alırsak doğru selef böyle. Fakat fundamentalizmin ortaya çıkışını düşündüğümüz zaman durum değişir; zira modernist ve sekülerist düşünce sisteminin oluşturduğu bir dünya ve problemler söz konusu ve bunlara karşı bir akım olarak ortaya çıkmış fundamentalizm. Selefin yaşadığı dünyayı bununla kıyaslayamayız bence. Diğer itikadi mezheplerin akli yöntemleri de kullanarak oluşturdukları sistemden uzak kalmıştır selef fakat onlara karşı bir antitez değildir kanımca. Sosyal bilimlerin diğer kavramlarında da olduğu gibi Batı merkezli kavramlarla bizim dünyamızı anlamaya çalışmak problemlere yol açabiliyor, onun verdiği sıkıntı. Tabi bu benim düşüncem, belki sen öyle olmadığını düşünüyorsundur ve o daha doğrudur ;)
 

UluğBey

Sükût gibi münzevi, çığlık gibi hür.
Katılım
27 Ara 2005
yaptığınız mülazalara bazan şöyle bir bakıyorum da, hayatımda hiç duymadığım o kadar kavram ve tabir var ki :) hatta bazan felsefeye kanat açmak istiyorum ama bu kavramların isimlerinin dahi bu kadar karışık olduğunu görünce ben sahamda kalayım yeter diyorum açıkcası. bu bölümde de işin akademicesinden ziyade işin özünü verebilirseniz ben gibiler de birkaç kelam anlayabilir.

ayrıca isimler kullanıyorsunuz ben onların telaffuzunda dahi zorlanıyorum :) Türkçe okunduğu gibi söylüyorum, eminim ki onlar da yanlıştır. asıl ve usül mevzusuna hiç girmeyeyim. :)

fundamentalizmi bilmediğimden 'köktendincilik' tabiri kulağıma daha hoş geliyor. çok fazla ___izm var zira. ve her kavram ille bir kurama ait olmak zorunda mıdır ki? ben bir şey dediğim zaman mesela bunu neden sınıflandırma ihtiyacı duyar sosyologlar?

" efenim bahsettiğiniz şeye Wittegenstein değinmişti, hem fikir babası odur bu işin " şeklindeki bir tesbitten ne anlamam gerekir?

düşüncelerimin temelinde wittegensitein mi var? ya da ona ait olmak neyi değiştirmeli ki? :)

düşüncelerim basit olabilir, itirazım yok :)
 
Katılım
26 Nis 2007
Benim sizin beyitlere bakarken hissettiklerimi hissediyorsun demek ki :) Bu konuyu açmamın amacını belirttim; senin gibi kavramlardan şikayetçi olan azaların bir nebze olsun dertlerine çare olabilmek. Bir önceki iletimde yaşadım mesela önce rasyonalizm yazdım, sildim akılcılık yazdım yerine. Dediğim gibi anlaşılmama iddiasını gidermek için elimden geleni yapacağım. Fakat şunu da belirteyim; üniversitede hocam karşısında verdiğim ilk seminerden sonra şöyle yorumda bulunmuştu: "Güzel bir seminerdi. Kavramlar yerli yerinde kullanıldı.." O an şunu düşündüm: hangi kavramlar :) Demem o ki iç içe olduğum bazı kavramları alışkanlıktan dolayı ben kavram olarak görmüyorum, farkedemiyorum. Bu noktada da iş size düşüyor, sorarsanız bildiğim kadarıyla anlatmaya çalışırım.. (çok bir şey bildiğimden de değil ama taşın altına bir el gerek)

Fakat bir ricam var: lütfen kavram kullanmama işini felsefi bir tartışma içerisinde olduğumuz konularda beklemeyin. Oradaki kavramların tamamını açıklayacak olursak konuyu tartışmamız mümkün olmaz :) Ama o konularda geçen bir kavramı bana bildirip açıklamamı isteyen olursa ayrı bir başlık altında ele almaya çalışırım, en olmadı Mahşer'in üstüne atarım :D

Gelelim sınıflandırma meselesine: sadece sosyolojide değil genelde bilimde sınıflandırma yapmanın amacı konunun sınırlarını belirleyerek daha kolay anlaşılmasını sağlamaktır. Anlaşılmaz kılmak değil :) Kastettiğin kişileri sahip olduğu düşüncelerden dolayı sen modernistsin, sen fundamentalistsin gibi ayırmaksa ona ben de karşıyım. Fakat bir akımın, ideolojinin kurucusunu ve takipçilerini bilmek, akımın temel özellikleri de bilindiğinde bahsedilen düşünürü anlamak, söylediklerini zihne daha iyi yerleştirebilmek açısından önemlidir bunu da unutmamak gerek.

Bu arada bence basit düşünce yoktur; ortada bir düşünce vardır ve onun basitliğine yahut griftliğine karar verecek olan muhataptır ;)
 

mehmet baki

Çok Önemli Parti yani ÇÖPün daimi şefi.
Katılım
3 Ağu 2008
ferahsan' Alıntı:
ferahsan' Alıntı:
Fundamental; kelime olarak kök, temel, esas gibi anlamlara gelir. Fundamentalizm de kelime olarak "köktencilik" diye çevirebileceğimiz, bir dinin, ideolojinin vs. temel kaidelerine sıkı sıkıya bağlı olmayı ifade eden bir kelimedir.
 
Katılım
26 Nis 2007
Hangi cihetten irtibat kurmamız gerektiğini kavrayamadım üstadım biraz açmak mümkün mü?
 
Katılım
26 Nis 2007
Hermeneutics

"Bu yapıyı bozucaz mı, çözücez mi?" başlıklı konuda kendisine atıfta bulunduğumuzdan hermönitik kavramı açıklanacak ikinci kavramımız olmaya hak kazanmıştır :)

Hermönitik (Hermeneutics): Anlam bilimi.

Hermes Yunan mitolojisinde yarı tanrı yarı insan olarak yer alan ve ölümlülerle ölümsüzler arasındaki iletişimi sağlayan bir varlıktır. Hermes Tanrı'lardan aldıklarını yorumlayarak insanlara aktarır. Fakat bu aktarımda bir kaç problem söz konusudur:

1. Acaba Hermes Tanrı'ların söylediklerini doğru anlamış mıdır?
2. Doğru anlasa bile bunları doğru bir şekilde aktarmış mıdır?
3. Doğru aktarsa bile insanlar Hermes'in aktardıklarını doğru anlamış mıdır? :)

İşte Hermes'in konumundan yola çıkarak anlamaya dair bu problemleri inceleyen bilim dalına hermönitik adı verilmiştir. Hermönitik metnin yazarı, metin ve okuyucu arasındaki ilişkiyi inceleyen yorum bilimidir. Yani yazarın niyeti kavranıp metnin gerçek anlamı anlaşılabilir mi, anlaşılabilirse bu hangi yöntemlerle mümkündür, okuyucunun durumu anlamayı etkiler mi vs. vs. ;)

Türkçe'de bazı metinlerde hermönitik metod ifadesine rastlayablirsiniz ancak hermönitik bir metod değildir! Genellikle Historical Critical Method (tarihsel eleştirel metod :p) adı verilen metinleri (özellikle İncili) alt üst etme yöntemine indirgendiği için Türkiye'de tam olarak anlaşılamayan ve çabucak tüketilmeye çalışılan bir bilimdir. (HCM; İslam dünyasında hadislere uygulanarak sıhhat problemini ortaya çıkarması ve oryantalistlerin hadislerin uydurulduğu iddiasında yöntem olarak kullanılması nedeniyle önemlidir. Daha da ileri giderek Kur'an-ı Kerim'e (İncili örnek alarak) uygulama teşebbüsleri de vardır ki son derece absürd ve tehlikeli bir yaklaşımdır)

Şimdilik bu kadar ;) Konuyla ilgili bilgim giriş niteliğindedir, fazla üzerime gelinmemesi önemle rica olunur :)
 

Mahşer

 
Katılım
20 Nis 2008
Hermeneutics

:-\ Ben bunun bir metotoloji olduğunu söylersem çok uzatmış olmam dimi (napıyım balgibi bir metottur)
 
Katılım
26 Nis 2007
Hermeneutics

Bal gibi metod değildir :p Bence Türkiye'de metoda indirgenir.
 
Katılım
26 Nis 2007
Hermeneutics

Biliyorum 8) Gerçi niye tasdik ettin anlamadım :p
Hermönitik kendisi bir metodsa nasıl içerisinde birbirinden bu kadar zıt bir sürü metod var :)
 

Mahşer

 
Katılım
20 Nis 2008
Hermeneutics

Şimdi sana "birşey" söylicem önce bunu doğru okudum mu/düşündüm mü sonra sana anlatacağım kelimeleri düşünücem ve sana söylücem söyledikten sonra senden bana yönelen tepki(ler) sonucunda "birşeyin" doğru düşünülüp düşünülmediğini,doğru anlatılıp anlatılmadığını,anlaşılıp anlaşılmadığını anlıcam. "geribeslemeli tepki" metoduna nekadarda benziyor aaa ???
 
Katılım
26 Nis 2007
Hermeneutics

Metinleri normal diyaloglarla bu derecede kıyaslamak ne kadar doğru? Hem hermönitik beni anlayıp anlamadığını nasıl anlayacağım sorusuna cevap bulmak için izlenen yöntem değil, izlenen yöntemlerin (ve verecekleri sonuçların) toplamında anlamanın mümkünatını inceleyen bilim.
 
G

gülücüğüm

Ynt: Fundamentalizm..

ferahsan' Alıntı:
Dinin temel kaidelerine bağlı kalma ve akılcılıktan kaçınarak metin olarak nakile itaat etme husunda ele alırsak doğru selef böyle. Fakat fundamentalizmin ortaya çıkışını düşündüğümüz zaman durum değişir; zira modernist ve sekülerist düşünce sisteminin oluşturduğu bir dünya ve problemler söz konusu ve bunlara karşı bir akım olarak ortaya çıkmış fundamentalizm. Selefin yaşadığı dünyayı bununla kıyaslayamayız bence. Diğer itikadi mezheplerin akli yöntemleri de kullanarak oluşturdukları sistemden uzak kalmıştır selef fakat onlara karşı bir antitez değildir kanımca. Sosyal bilimlerin diğer kavramlarında da olduğu gibi Batı merkezli kavramlarla bizim dünyamızı anlamaya çalışmak problemlere yol açabiliyor, onun verdiği sıkıntı.
Ben köktendincilik çevirisi bağlamında sordum Selefi.
Ama haklısın çıkış noktaları çok farklı. Yine de Batı'nın tanımlamada ve etiketlemedeki ustalığını görünce..
Ne derler;
"Ye; yoksa yerler. Tanımla; yoksa tanımlarlar..” ;)


ferahsan' Alıntı:
Tabi bu benim düşüncem, belki sen öyle olmadığını düşünüyorsundur ve o daha doğrudur ;)
Ne demek üstadım, siz böyle diplomalı falan karşımda dururken ;)
Kütüphanede yaşıyor olmam yalnızca kebikeç olmama ziyadede bulunuyor :D
 
Katılım
26 Nis 2007
Ynt: Fundamentalizm..

gülücüğüm' Alıntı:
Ben köktendincilik çevirisi bağlamında sordum Selefi.
Ama haklısın çıkış noktaları çok farklı. Yine de Batı'nın tanımlamada ve etiketlemedeki ustalığını görünce..
Ne derler;
"Ye; yoksa yerler. Tanımla; yoksa tanımlarlar..” ;)
"Batı"nın bir akşamında hacıya fundamentalizmi nasıl anlattığımı hatırlıyor musun; "hacı bak bana, işte fundamentalist budur" :) Eve gelince ne oldu sen sosyologsun diye dine karşıt tüm uygulamaların suçu bana atıldı :) Onun gibi bir şey işte bu da :D

gülücüğüm' Alıntı:
Ne demek üstadım, siz böyle diplomalı falan karşımda dururken ;)
Kütüphanede yaşıyor olmam yalnızca kebikeç olmama ziyadede bulunuyor :D
Aman içi boşluğumun diplomasını sevsinler, sadece adımı kötüye kullandırıyor :D
Kütüphanenize bir an önce kendimi emanet edebilmeyi Cenab-ı Hakk'dan niyaz ediyorum efem ;)
 
Katılım
26 Nis 2007
Ynt: Fundamentalizm..

Kütüphanenize madden talib olduğumu ısrarla belirtmek isterim :)
Grad meselesi için Simpsons ilgili bölümü izlemeniz tavsiye olunur:
"No foods for you grad students till you grade 3000 papers!" :)