Tanpınar'ın günlükleri hakkında bir mülahaza...( yazında değer )

UluğBey

Divan Üyesi
Edebî muhitî biraz olsun takib edenler Yeni Türk Edebiyatı üstadlarından Ahmet Hamdi Tanpınar'ın günlüklerinin sayın Zeynep Kerman ve İnci Enginün tarafından ince bir çalışmayla kitaplaştırılarak yayınlandığından haberdârdırlar.

Zaman gazatesi aylık kitap eki olan " kitap zamanı " bu sayısını bu konuya ayırdı.Önemli bir konu.Konudan haberdâr olmayan arkadaşlar için evvela konunun kaba taslak ! bir özetini vereyim:

Efendim Tanpınar Yeni Türk Edebiyatının duayenlerinden olub, eski edebiyata vâkıf olan ve 19.yy Türk Edebiyat Tarihi isimli eseriyle bugün dahi aşılamayan bir çalışmanın sahibidir.Netekim mezun olduğum fakültede yeni edebiyat dersleri halen Tanpınar'a göre işlenmekte, bahsi mevzuu olunan eser ders kitabı olarak kabul görmektedir.

Şimdi burada oturup da Tanpınar anlatmak yersiz, zira google (gugıl ) a "Ahmet Hamdi Tanpınar" yazmanız onun hakkında birçok yazı getirecektir karşınıza.

Konumuza yani günlüklere dönelim:

Tanpınar diyor ki:

"Osmanlı cahil, Yahya Kemal zavallı, darbe istiyorum ! "

Yahya Kemal hakkında:


" Yahya Kemal bize Sedd-i Çin olmak istedi.Benim en büyük tâli'im vaktinde bu seddi delip öbür tarafa geçmektir.Fakat çalışma sistemi öğretilebilirdi.Bizi lüzumsuz bir coşkunluğun içine hapsetti.Nurullah ve ben ondan çıktık.Nurullah lüzumsuza, benliğin çukuruna düştü.Ama ben nereye gittim." (s.268 )

Peyami Safa hakkında:

" İnce Memet tercüme diliyor, Huzur okunmuyor, Yaz Yağmuru, şiirler ıska geçiliyordu.Komunist, komünisti tutar."

"Faruk'u (Çamlıbel) severi, Samet'ten(Ağaoğlu) ikrah (iğrenmek) ederim ve tâli'ine acırım,Peyami'den nefret ederim."(s.203)


Efendim konuyu uzatabiliriz, kısaca bu eserde Tanpınar'ın hayata bakışı, tüm çıplaklığıyla ortaya konuluyor.Ne var bunda demeyin, Tanpınar dediğimiz gibi yeni edebiyatın duayenlerinden olup, birçok konuda ehil kabul edilib söylediği yoldan gidilmiştir.Netekim halen de gidilmektedir.

Gelelim tartışma konumuza, Tanpınar'ın "darbe gerekli" diye not düşmesi, ve yukarıda iktibas ettiklerim ve daha başka birçok aykırı şeyi söylemesi onun değerinden değer kaybettirir mi? Yani bir yazarı sadece eserleriyle mi değerlendirmeliyiz yoksa tüm yaşamıyla mı? Günlüklerinden yola çıkub onu değersiz mi addetmeliyiz?

" Konu hakkında tam fikir sahibi değülüm arkadaş ben "diyerekten katılmamanız yerine ufak bir araştırma neticesinde konuya ilişkin fikir sahibi olabilirsiniz.

Edebiyat tartışmaları yapmayı özledim ben
, hatırlamıyorum bile bu bölümde en son bir edebiyyat tartışması yapılmıştı? Kıvılcım benden, ateşi hararetlendirmek siz değerli kardeşlerimden.Nasıl başlarsak öyle gider... ;)
 

evla

Gündüz yarasalarıyız biz.
Ynt: Tanpınar'ın günlükleri hakkında bir mülahaza...( yazında değer )

Osmanlı cahil sözüne ise o zamanlar çok tehlikeliydi (bu zaman kadar tehlikelimi onu kestiremiyorum ama ) iç güçlerimize uzanan eller de ve Türkçülük adına yapılan provadanlar da insanlar çok etkileniyordu o zaman dan bu zaman ne değişti onu da bilmiyorum ya
darbe konusuna gelince her düşündüğünü arz eden insan her zaman bir darbe ister düşüncelerinin yerine gelebilmesi için ben bunu yadırgamıyorum …Ama görüşüm sudur ki Osmanlı anca anlaşılıyor …

hatırlarsanız Ahmet kaya dan örnek vermek istiyorum herkes bir şey demişti sağcısı solcusu ulusçusu vs vs ne oldu hiçbir şey hala Ahmet kaya parçaları dinlenmekte ve sevilmektedir…ama kişiliğine gelince kimse o konu hakkın da konuşmak istemez eğer bir uğraştığın sanat alanın da iyiyse kişiliğinin etkisi yoktur ve lakin etkileniyorsan eyvahlar olsun …

Birde insan şüpheleniyor doğrusu neden şimdi büyük şair denilen kişinin kirli sözleri olarak naklediliyor… Bu zaman kadar nerdeydiler hainler le kahramanlar mı ayıklanıyor bence burada konuşmalıyız! Kitabı okumadım ama acaba ne kadar objektifler… Birde şimdiler de popüler olan geçmişle yüzleşme bir nevi günah çıkarma neden bu kadar uyruğa çıktı insan sormadan edemiyor…
 

kardelen2006

Divan Üyesi
Ynt: Tanpınar'ın günlükleri hakkında bir mülahaza...( yazında değer )

Sayın yöneticimizin dediği gibi konuya tam vakıf değilim ama tartışılan konu için tanpınarı iyi bilmek gerkmez nasıl olsa soru genel.Bende evlaya katılıyorum yani şairin hayatı söyledikleri bizi bağlamamalı bizim ilgilenmemiz gereken kısım şiirleri ya da yazılarıdır tabi edebi nitelikteki yazıları(kişisel yorumları değil)..Eğer okuyucuya haz veriyorsa bişiler hissettiriyorsa kendimizden bişiler bulabiliyosak iliklerimize kadar hissediyorsak o şair iyi bir şairdir bu göz ardı edilemez ama şöle de bişi var bu şair ya da yazar kalkıp başka yazarlar hakkında olumsuz (bu da kişiye göre değişir tabi) yorum yapıyorsa bunu onaylarız ya da onaylamayız ki burda hiç etkilenmeyiz desek de biraz olsun bakış açımız değişir.Ama yine de en önemlisi ortaya çıkan güzel eserleerdir.
 

UluğBey

Divan Üyesi
Ynt: Tanpınar'ın günlükleri hakkında bir mülahaza...( yazında değer )

Peki hocam, Tanpınar 19.yy Türk Edebiyat Tarihi I isimli enfes eserini hazırlarken eserine aldığı yazar/şairleri sadece eserleriyle incelememiş, adeta onların tüm hayatlarına bakarak hüküm vermiştir.Ortada bir çelişki yok mu ?
 

HCRTRMN

Divan Üyesi
Ynt: Tanpınar'ın günlükleri hakkında bir mülahaza...( yazında değer )

O günlüklerde şunlar da varmış:

Mehmet Âkif'le yol arkadaşlığı: Asla!

"Sağlarla beraber değilim, çünkü sağ şarktır ve şark bizi daima yutmağa, içimizden doğru yutmağa hazırdır. Eğer bir Barrés, bir Maurras, bir L. Daudet gibi insanlar olsaydı etrafımda iş değişirdi. Fakat Mehmet Akif'le [Ersoy] yol arkadaşlığı, Mümtaz'la [Turhan] fikir beraberliği, asla...

Demokrat Parti ejderhasından kurtulduk

"Bu adamlara minnettarım. Demokrat Parti ejderhasından bizi kurtardılar. Vatan temizlendi." (...) "Yassıada fazla devam etti. Yetti artık. Fatiha okunacak yerde hatme başladık." (...) "Risksiz hayat olmaz! Kansız ve tasfiyesiz ihtilallerin sonu budur. Şimdi bir çıkmazdayız."

Osmanlı cahil alayıdır

"Etrafımdaki sükût halkası âdeta bir suikast mahiyetiyle devam ediyor. Şiir kitabım, şiirim hakikaten bîçare mi? Ben biliyorum ki bu kitaptaki beş on manzume ile Yahya Kemal'den sonra Türk şiirinde en mühim işi yaptım." (...)"Eski Osmanlı kendi vaziyetini bilir ve kabul ederdi. Fakat Osmanlı da nedir? Düpedüz cahil alayı." (...)

Türkiye, beni yedin!

"İlk defa gelecek seneye çıkamam korkusu aklıma geldi. Ciddiyetle geldi. Hiçbir şeyi bitiremeden ölmek istemiyorum. O kadar eser ve kullanmadığım kelime varken..." (...)"Ömrümün bir on senesi var ki kendiliğinden, bir on senesi daha var ki elimle yandı." (...) "Bütün düşünceleri gitmeden evvel söyleyebilsem! Türkiye beni yedin."

Alıntıdır.
 

UluğBey

Divan Üyesi
Ynt: Tanpınar'ın günlükleri hakkında bir mülahaza...( yazında değer )

Hocam sapla samanı ayırt etmek gerek, Fazıl Say ın adıyla Tanpınarın adı aynı cümlede geçmemeli.Tanpınar'ın şikayeti kendisine fazla değer verilmediğini düşünmesindendi, o zamanlar çok çalkantılı dönemlerdi.Tanpınar yalnız kalmıştıSonuçta o da bir insandı ve hataları olabilirdi, netekim bu günlükleri hangi halet-i ruhiye ile yazdığını biz bilemeyiz.Bugün mezarından kalkıp gelse ve bir idol olduğunu görseydi bu kadar bedbin bir ruh haline bürünmesine şaşardı.Bakmamız gereken şey bugün bir Tanpınar gerçeğinin olup olmadığıdır.Fazıl Say bundan 20 yılı geçtim 10 yıl sonra unutulup gidecektir.Ama Tanpınar asla.Bu memleket çok Fazıl Say'lar gördü, yerinde saydı geçti onlar.Ama bu millet 1 tane Tanpınar gördü...
 
Tüm sayfalar yüklendi.
Üst